در این نوشته نکات کلیدی انتخاب ضد آفتاب گفته شده است. انتظار است در پایان بدانید برای انتخاب ضد آفتاب چه معیارهایی مهم است.
از آنجایی که انواع مختلفی از ضد آفتاب ها وجود دارد، انتخاب ضد آفتاب مناسب رنگ پوست که دارای کیفیت مناسبی باشد از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
انواع ضد آفتاب
مواد مؤثر در ضدآفتاب باعث میشود پوست از اثرات مضر اشعهی ماوراءبنفش خورشید محافظت شود. ضدآفتابها علاوه بر مادهی مؤثر ضد آفتاب دارای ترکیبات دیگری هم هستند ولی نوع ضدآفتاب را مادهی مؤثران مشخص میکند. سایر ترکیبات البته فرم ضد آفتاب مثل کرم یا لوسیون و یا مرطوبکنندگی یا رنگی بودن ضد آفتاب را تعیین میکنند. دو دستهی اصلی ضد آفتابهای معدنی یا فیزیکی و ضد آفتابهای شیمیایی وجود دارند.
وقتی محافظت ضدآفتاب طوری باشد که نور را از روی پوست مثل آینه منعکس کند به آن ضد آفتاب فیزیکی میگویند. اگر ضد آفتاب جذب پوست بشود و نور را جذب و بیاثر کند به آن ضد آفتاب شیمیایی گفته میشود.
سالمترین ضد آفتابها، انواع فیزیکی هستند و مادهی اصلی آنها زینک اکساید و دیاکسید تیتانیوم هست.
ضد آفتاب معدنی یا فیزیکی
ضد آفتاب فیزیکی روی سطح پوست باقی میماند و نور آفتاب را از روی پوست برمیگرداند. در حقیقت به صورت فیزیکی از رسیدن اشعهی ماوراءبنفش به پوست جلوگیری میکند. این ضدآفتابها به دلیل خاصیت فیزیکی انعکاس نور، هم در مقابل UVA و هم UVB محافظت کافی ایجاد میکنند و در حقیقت وسیع الطیف هستند. همین که ضد آفتاب روی پوست قرار گرفت محافظت شروع میشود و نیاز نیست برای شروع اثر منتظر بمانید.
این ضد آفتابها ته رنگ سفید روی پوست ایجاد میکنند و حالت چرب و چسبنده دارند که خیلی موردپسند نیست. مشکل دیگری که این ضد آفتابها دارند پاک شدن آنهاست؛ یعنی با دستکشیدن، عرق کردن و شستهشدن از روی پوست پاک میشوند و قدرت محافظتیشان به شدت کاسته میشود. به همین دلیل نیاز دارند که مرتب تکرار شوند.
ذرات مؤثر این ضد آفتابها نباید وارد ریه شود برای همین استفاده از این ضد آفتابها به فرم اسپری یا پودری مناسب نیست. ضد آفتابهای معدنی یا شامل اکسید روی یا اکسید تیتانیوم یا ترکیبی از این دو هستند.
نکات مثبت و منفی
- نکات مثبت: وسیع الطیف هستند و محافظت کافی در مقابل UVA و UVB دارند، اثرشان بلافاصله شروع میشود و منافذ پوستی را مسدود نمیکند
- نکات منفی: ضخیم هستند، نیاز به تکرار دارند، ته رنگ سفید روی پوست ایجاد میکنند و از مدل اسپری آن باید پرهیز کرد.
ضد آفتاب شیمیایی
ضد آفتابهای شیمیایی جذب پوست میشوند و در لایههای عمقیتر قرار میگیرند. اشعهی ماوراءبنفش توسط این مواد جذبشده و به حرارت تبدیل میشود. اشعه باید از لایهای از پوست عبور کند تا به این محافظ برسد به همین دلیل محافظت در مقابل UVA در این ضد آفتابها کامل نیست. برای اینکه مادهی مؤثره نقش محافظتی پیدا کند ۲۰ دقیقه زمان نیاز است تا فعال شود. در نور مستقیم این ضد افتابها بهتدریج کم اثر میشوند و نیاز است که تکرار شوند.
این ضد آفتابها اشعه را به گرما تبدیل میکنند و برای افراد حساس، به خصوص مستعد روزاسه و لک پوستی میتواند مشکلساز شود. احتمال دارد در افراد مستعد لکهای پوستی بیشتر شود. منافذ پوستی را مسدود میکند و در افرادی که مستعد آکنه هستند میتواند باعث تشدید آکنه بشود.
مشکل ضد آفتابهای شیمیایی
مقداری از این ضد آفتاب از پوست جذب خون میشوند. همهی ضد آفتابها درجاتی جذب خون میشوند. جذب ضد آفتاب فیزیکی ناچیز است و ایمن هستند ولی ضد آفتاب شیمیایی جذب خونی بیشتری دارند. حقیقتش این است که جذب خونی آنها بیش از مقدار ایمن هست. اگرچه عارضهای از جذب این مواد دیده نشده است. در مورد اکسی بنزن (oxybenzone) البته ممکن است سطح هورمونها را تغییر بدهد یا اینکه باعث آلرژی شود.
مادهی دیگری به نام پارابن (paraben) بهعنوان نگهدارنده در ضدآفتابها و سایر محصولات آرایشی وجود دارد. این ماده هم مثل اکسی بنزن باعث تغییر در سطح هورمون استروژن میشود و میتواند باعث آلرژی شود. هردوی این مواد روی میتوانند اثرات نامطلوب داشته باشند. با اینحال، سازمان غذا و داروی امریکا (FDA) استفاده از این مواد را در ضد آفتاب یا سایر محصولات آرایشی ممنوع نکرده است ولی جلوی ایمن و سالم بودن آن علامت سؤال گذاشته است.
نکات مثبت و منفی
◊ نکات مثبت: به مقدار حجم ضد آفتاب کمتری برای پوشش نیاز است، ضخیم نیستند و چربی کمتری دارند. ته رنگ سفیدروی پوست ایجاد نمیکنند.
◊ نکات منفی: پوشش کافی ممکن است ایجاد نکند و اکثراً در ترکیب با ضد آفتاب فیزیکی استفاده میشوند. میتواند آکنه، روزاسه و لکهای پوستی را تشدید کند. در نور مستقیم آفتاب به خصوص به تکرار نیازمند است. این ضد آفتابها جذب خونی دارند و میبایست در نظر گرفته شود.
قدرت محافظت ضد آفتاب
وقتی در مورد میزان محافظت یک ضد آفتاب میخواهید بررسی انجام بدید دو فاکتور را باید ببینید. یکی SPF و دیگری وسیع الطیف بودن است:
فاکتور محافظت در مقابل نور خورشید یا SPF
روی همهی محصولات ضد آفتاب عددی بهعنوان SPF نوشته شده است. این عدد فاکتور محافظت در مقابل UVB هست. فرض کنید شما در مدت ۱۰ دقیقه زیر آفتاب، دچار سوختگی میشوید. حالا ضد آفتابی که SPF معادل ۳۰ دارد را به پوست خود میزنید. در این حالت شما بعد از ۳۰۰ دقیقه یا ۵ ساعت زیر آفتاب دچار سوختگی خواهید شد. نکتهی دیگر اینکه SPF نشان میدهد چه مقدار از UVB بلوکه میشود. ضد آفتاب با فاکتور محافظتی ۱۵، حدود ۹۳ درصد اشعه را بلوکه میکند. این برای ضد آفتابهای با فاکتور محافظتی ۳۰ و ۱۰۰ به ترتیب ۹۷ و ۹۹ درصد هست. عددهای خیلی بالا به معنی بهتر بودن ضد آفتاب نیست. به نظر نمیرسد برای فاکتورهای بیشتر از ۳۰، تفاوت محافظت تأثیر بلندمدت بهتری داشته باشد.
وسیع الطیف
فاکتور محافظت یا SPF مربوط به محافظت در مقابل UVB هست. محافظت باید هم شامل طیف UVA و همطیف UVB باشد. یک ضد آفتاب وسیع الطیف باید حداقل یکسوم محافظتی که در مقابل UVB دارد را برای UVA هم داشته باشد.
فاکتورهای موثر در انتخاب ضد آفتاب
فاکتورهای مختلفی برای انتخاب ضد آفتاب باید در نظر گرفته بشود. مهمترین فاکتورها برای انتخاب و استفاده از ضد آفتاب شاملاند بر:
◊ محافظت در مقابل اشعهی نوع B یا فاکتور محافظت در برابر نور خورشید یا SPF
◊ محافظت در مقابل اشعهی نوع A یا وسیع الطیف
◊ فیزیکی یا شیمیایی بودن ضد آفتاب
◊ ضدآب بودن
◊ رنگی یا بیرنگ بودن ضد آفتاب
◊ فرم ضد آفتاب (کرم، پماد، لوسیون، ژل و اسپری)
میزان محافظت را نگاه کنید!
یک ضد آفتاب خوب میبایست SPF حداقل ۳۰ داشته باشد و وسیع الطیف باشد. در صورت تعریق زیاد و یا استفاده برای شنا باید ضد آب هم باشد. در این موارد یا باید ضد آفتاب فیزیکی ضد آب را هر ۴۰ دقیقه تکرار کنید یا ضد آفتاب شیمیایی که به عمق پوست میرود را انتخاب کنید.
به ترکیب توجه کنید!
سالمترین ضد آفتابها انواع فیزیکی هستند که دارای اکسید تیتانیوم و زینک اکساید هستند. اگر ضد آفتاب شیمیایی انتخاب میکنید تا حد امکان فاقد اکسی بنزن باشد. سعی کنید ضد آفتابی انتخاب کنید که فاقد پارابن باشد.
اگر برای ساعتهای طولانی در معرض مستقیم نور خورشید هستید ضد آفتاب فیزیکی انتخاب مناسبی است. در صورتیکه مبتلا به آکنه، روزاسه و یا دارای پوست حساس هستید هم انتخاب مناسب ضد آفتاب فیزیکی است.
به فرم آن دقت کنید!
کرم ضد آفتاب برای پوست خشک مناسب هست. در صورتی که پوست معمولی دارید از فرم لوسیون استفاده کنید. تا حد امکان از فرم اسپری استفاده نکنید.
نحوه مصرف و تکرار آن را در نظر بگیرید!
تمام محصولات نیاز به تکرار دوساعته دارند. انواع شیمیایی نیاز است که ۲۰ دقیقه قبل از ورد به فضای باز استفاده شوند.
راهنمای انتخاب ضد آفتاب
بیشتر مردم برای انتخاب ضدآفتاب به نوشتههای بلاگرها و توصیههای مشاور پوست و مو داروخانه توجه میکنند. بیشتر افراد با پوست تیره از ضدآفتاب شیمیایی استفاده میکنند. افرادی که دارای لک پوستی مثل ملاسما هستند از ضدآفتابهای فیزیکی که محافظت مطمئنتری دارند استفاده میکنند ولی ته رنگ سفید آن آزاردهنده هست. در این موارد ضدآفتابهای فیزیکی رنگی راهحل مناسبی هست که عدهای انتخاب میکنند.
مرجع تخصصی انتخاب ضدآفتاب متخصص پوست و مو هست. در صورتی که پوست حساس، مستعد آکنه و لک دارید و یا قبلاً به همین دلایل تحت درمان بودهاید قویاً توصیه میکنم برای انتخاب ضد آفتاب از متخصص پوست کمک بگیرید.
نکات کلیدی انتخاب
برای انتخاب ضدآفتاب باید موارد زیر را رعایت کنید یا مورد مناسب با خودتان را پیدا کنید:
✅ وسیع الطیف باشد و SPF حداقل ۳۰ داشته باشد.
✅ فیزیکی یا شیمیایی بودن را انتخاب کنید. حداقل اینکه پارابن و اکسیبنزن نداشته باشد. ضدآفتابهای فیزیکی سالمتر هستند.
✅ اگر در محیط خیس کار میکنید یا عرق زیاد میکنید ضدآب باشد.
✅ رنگی یا بیرنگ بودن به میل خودتان، اگر مستعد لک هست احتمالاً رنگی بهتر است.
✅ فرم ضد آفتاب (کرم، پماد، لوسیون، ژل و اسپری) را با شرایط خود انتخاب کنید، حداقل اینکه اسپری استفاده نکنید.
ضد آفتاب مؤثر
◊ فاکتور محافظتی بیشتر از ۳۰ داشته باشد.
◊ وسیع الطیف باشد.
◊ برای ورزش و شنا یا فعالیت بدنی با تعریق ضدآب باشد.
◊ برای پوستهای حساس و مستعد آکنه غیر روغنی و غیر حساسیتزا باشد.
◊ ۲۰ دقیقه قبل از بیرون رفتن استفاده کنید و هر دو ساعت تکرار کنید.
توصیههای دکتر سید هوتن علوی در خصوص انتخاب ضد آفتاب
◊◊ قطعاً ضد آفتابهای فیزیکی سالمترین هستند.
◊◊ سعی کنید محصولی را انتخاب کنید که اکسی بنزن و پارابن نداشته باشد.
◊◊ استفاده از اسپری شاید راحتترین فرم باشد ولی قطعاً سالمترین راه نیست.
◊◊ خیلی روی SPF فوکوس نکنید، همینکه بالای ۳۰ باشد کافی است. مطمئن باشید استفاده صحیح و تکرار به موقع محصول با SPF پایین، مؤثرتر از یک محصول با SPF بالا ولی با روش نامناسب است.
◊◊ محصولات رنگی احتمالاً میتوانند اثرات مفید در بهبود یا جلوگیری از لکهای پوستی داشته باشد. ترکیبات رنگی معمولاً ایمن هستند ولی میتوانند باعث حساسیت بشوند.
◊◊ قبل استفاده، محصول را روی مچ دست خود امتحان کنید.
