یکی از مواردی که برای فرد مشکلات زیادی را ایجاد می کند، چاقی مفرط می باشد که این امر به طور معمول به دلیل جذب بیش از اندازه کالری توسط بدن بوده که منجر به ذخیره چربی در بدن خواهد شد، و در صورتی که میزان ذخیره چربی ها در بدن زیاد شود چاقی مفرط را برای افراد در پی خواهد داشت. در واقع افرادی که دارای BMI بالای ۳۵ باشند به چاقی مفرط مبتلا هستند.
در این مقاله به طور کامل در مورد چاقی مفرط، مشکلات آن و همینطور درمان آن صحبت خواهیم کرد، پس تا پایان مقاله همراه ما باشید.
چاقی مفرط چیست؟
چاقی مفرط یا چاقی مرضی (morbid obesity) یک بیماری است. وقتی میزان چاقی شدید باشد مسیرهای سوخت و ساز بدن دچار اشکال میشود. این اشکال باعث ایجاد خطراتی جدی برای سلامت میشود. وقتی شاخص توده بدنی از ۴۰ بیشتر شد، فرد مبتلا به چاقی مفرط شده است.
شاخص توده بدنی بر اساس وزن و قد محاسبه میشود. وزن را به کیلوگرم دو بار بر قد به متر تقسیم کنید. عدد حاصله شاخص تودهی بدنی شماست.
چاقی مفرط را بصورت وزن زیاد نبینید. چاقی مفرط یک بیماری مزمن جدی است.
چاقی مفرط چه مشکلی ایجاد میکند؟
این بیماری مشکلات زیادی برای افراد ایجاد خواهد کرد که این مشکلات عبارتند از:
تصلب شرایین (گرفتگى عروق قلبى و مغز)
در چاقی سخت و باریک شدن رگها تسریع میشود. این حالت را تصلب شرایین مینامند. چربی در جدار رگ رسوب میکند و آن را تنگ میکند. علاوه براین، چربی رسوب کرده میتواند زخمی در جدار رگ ایجاد کند. این زخم میتواند باعث لخته شدن خون در محل زخم شود. ایجاد لخته به معنی بروز سکته است.
دیابت
اضافه وزن باعث تغییر سلول ها شود و باعث می شود در مقابل هورمون انسولین مقاوم شوند. انسولین قند را از خون به سلولها منتقل می کند ، جایی که انرژی مصرف می شود. هنگامی که یک فرد به انسولین مقاوم است ، قند خون توسط سلول ها قابل جذب نیست و منجر به قند خون بالا می شود. بالا بودن قند خون باعث سخت و باریک شدن رگها میشود.
آپنه تنفسى
آپنه خواب شرایطی است که فرد در طول خواب یک یا چند وقفه در تنفس پیدا میکند. اکثر این افراد خروپف شبانه دارند. میزان دیاکسید خون به اندازهی کافی دفع نمیشود. فرد مبتلا ممکن است از خواب الودگی در طی روز، مشکل در تمرکز و حتی نارسایی قلبی و فشار خون رنج ببرد.
خطر ابتلا به سرطان
احتمال بروز این عارضه به خصوص در رحم، پستان، تخمدان، مثانه، پروستات و روده بزرگ بیشتر می باشد.
درد کمر و دیسک کمر
چاقی با افزایش گودی کمر و فشار زیاد به ستون مهرهها زمینه ساز آسیب دیسک ستون مهرهّها میشود.
درمان چاقی مفرط
چاقی مفرط یک بیماری است و نیاز به درمان دارد. انجمن جهانى جراحى چاقى برای تمام افراد با شاخص توده بدنی بالاى ۴٠ جراحی چاقی را توصیه کرده است. تنها درصورتیکه نارسایی شدید قلب، ریه یا کبد وجود داشته باشد عمل جراحی چاقی توصیه نمیشود.
تمام افراد با شاخص توده بدنی بالاى ۴٠ و افرادى که شاخص توده بدنی بالاى ٣۵ همراه با یکى از عوارض چاقى دارند کاندید یکى از اعمال جراحى چاقى مفرط (جراحی باریاتریک) هستند. وجود دیابت، فشار خون، چربی خون، اپنهی خواب، کبدچرب، ارتروز شدید، بیاختیاری ادراری و اسم درکنار شاخص توده بدنی بالای ۳۵ چراغ سبزی برای عمل باریاتریک هستند.
جراحی چاقی بر روی معده یا روده انجام میشود. این جراحی علاوه بر افزایش طول عمر، کیفیت زندگی را نیز افزایش میدهد.
چرا برای چاقی مفرط باید عمل کنم؟ آیا رژیم چاره ساز نیست؟
تحقیقات نشانداده روشهای غیرجراحی کاهش وزن برای بیماران مبتلا به چاقی مفرط به مدت طولانی موثر نیستند. در موارد نادر دارو و رژیم موثر بوده است. با اینحال در اکثر موارد افراد وزن کاهش یافته خود را در کمتر از ۵ سال دوباره به دست آورده اند. یعنی به نظر می رسد که درمان طبی طولانی مدت در کنترل چاقی مرضی نقشی ندارد.
نکتهی دوم دید کلان در جامعه است. بیشک جراحی در این افراد خطراتی دارد. در دید کلان خطرات این عمل درمقابل افزایش عمر بعد درمان چاقی مرضی ناچیز است. خطر مرگ به دلیل جراحی چاقی کمتر از ۱ درصد است. میزان افزایش طول عمری که انتظار میرود حدود ۷ سال است. فرض کنید ۱۰۰ نفر مبتلا به چاقی مرضی تحت جراحی چاقی قرار گرفتهاند.
فرض کنیم متوسط سن آنها ۴۵ سال است. یک نفر به دلیل جراحی از دست میرود ولی ۹۹ نفر از عمل موفق سود میبرند. یعنی حدود ۴۰ سال از عمر جامعه به دلیل مرگ یک نفر از دست میرود. درمقابل ۹۹ نفر هر کدام ۷ سال بیشتر عمر میکنند. یعنی ۶۹۳ سال به عمر جامعه اضافه میشود.
نقش جراح پلاستیک در چاقی مفرط
جراحی پلاستیک در چاقی مفرط جز بصورت پانیکولکتومی جایی ندارد. انجام لیپوساکشن یا انواع جراحی شکم برای افراد مبتلا به چاقی مفرط ممنوع است. در این افراد تنها زمانی میتوان اقدام به جراحی پلاستیک کرد که شاخص توده بدنی زیر ۳۵ باشد.
گاهی در چاقی مفرط حجم زیادی از پوست و چربی شکم آویزان میشود. در این موارد بخشی از شکم بصورت پیشبند جلوی شکم فرد آویزان میشود. حتی تا روی ران این بخش میتواند پایین بیاید. به این بخش پانوس گفته میشود. رعایت بهداشت برای این افراد بشدت مشکل میشود. زیر چین پوستی عفونتهای قارچی رخ میدهد. حتی این بخش روی دستگاه تناسلی را میپوشاند و ادرار کردن را دچار مشکل میکند. گذشته از این مسایل بهداشتی، این حجم سنگین و اویزان امکان تحرک را از بیمار میگیرد. محدود شدن تحرک به اضافه شدن وزن میانجامد.
در پانیکولتومی این بخش حذف میشود. لیپوماتیک و یا جراحی زیبایی شکم انجام نمیشود. پانیکولکتومی یک جراحی زیبایی نیست. در حقیقت پانیکولکتومی یک روش درمانی است و درهر شاخص توده بدنی انجام ان مجاز است.
توصیههای دکتر سید هوتن علوی در خصوص چاقی مفرط
- چاقی مفرط یک بیماری است. برای درمان این بیماری باید اقدام جدی کنید وگرنه عمرتان کوتاه میشود.
- چاقی مفرط را بصورت وزن بالا یا چاقی ساده نبینید. مسیر سوخت و ساز و هورمونهای شما روند مرضی پیدا کرده باید درمانشان کنید.
- جراحی زیبایی یا لیپوماتیک برای شاخص توده بدن بالای ۴۰ ممنوع است. خودتان را به کشتن ندهید.
- لیپوماتیک یا لیپوساکشن برای کاهش چاقی مفرط، رفتن به استقبال مرگ است.
- اگر شاخص توده بدنی شما بیش از ۳۵ است از لیپوساکشن و ابدومینوپلاستی جدا پرهیز کنید.
- اگر اویزان بودن شکم مانع ورزش میشود میتوانید پنیکولکتومی انجام دهید.
- اگر شاخص توده بدنی بالای ۴۰ دارید به جراح لاپاراسکوپیست (درون بین) مراجعه کنید. زندگی شما تغییر خواهد کرد.
- برای جراحی زیبایی، باید حداقل یکسال از جراحی چاقی یا باریاتریک شما گذشته باشد. عجله نکنید.
